Nhà Ở Xã Hội Xanh Tại Việt Nam: Khó Khăn Nhưng Đầy Triển Vọng

Việc phát triển nhà ở xã hội “xanh” không chỉ đáp ứng định hướng của Nhà nước và xu thế toàn cầu, mà còn mang lại nhiều giá trị thiết thực cho cả doanh nghiệp và người tiêu dùng. Tuy nhiên, nhà ở xã hội vốn đã không phải là một bài toán dễ dàng, nay thêm các tiêu chuẩn "xanh" lại càng đặt ra nhiều thách thức hơn cho cả chủ đầu tư và người thu nhập thấp. Đây là vấn đề được đại diện các cơ quan quản lý nhà nước, chuyên gia, và doanh nghiệp liên quan bàn thảo sôi nổi tại hội thảo “Hiện thực hóa nhà ở xã hội xanh”, diễn ra vào ngày 22/8 do thương hiệu Xi măng Fico-YTL đồng tổ chức tại Thành Phố Hồ Chí Minh vừa qua.

Xây dựng nhà ở xã hội “xanh” với chi phí hợp lý

Với quan điểm cho rằng phát triển nhà ở xã hội "xanh" sẽ tốn thêm nhiều chi phí xây dựng, theo ông Vũ Linh Quang - thành viên Ban giám đốc Hội đồng Công trình xanh Việt Nam, việc xanh hóa nhà ở xã hội hoàn toàn không gây tốn kém cho doanh nghiệp. Hiện nay, các nhà cung ứng trang thiết bị vật liệu đã có thể cung ứng nguyên liệu "xanh" với giá thành hợp lý. Trung bình, chi phí cho các công trình "xanh" chỉ chiếm dưới 1% tổng mức đầu tư, và thậm chí đối với các dự án nhà thấp tầng, chi phí này có thể không tăng thêm. Điều này hoàn toàn phụ thuộc vào sự phối hợp hiệu quả giữa đội ngũ tư vấn thiết kế, cung ứng vật tư và nhà thầu xây dựng, đảm bảo rằng việc xây dựng nhà ở xã hội "xanh" không làm gia tăng chi phí.

Cùng quang điểm trên, ông Nguyễn Công Bảo - Giám đốc điều hành Công ty Cổ phần Xi măng Fico Tây Ninh cho biết việc lựa chọn tiêu chí “xanh” và vật liệu xây dựng phù hợp là một trong những cách giúp công trình “xanh” nói chung và nhà ở xã hội “xanh” nói riêng có thể đạt được mục tiêu không phát sinh chi phí. Ông Bảo cho rằng chủ đầu tư dự án không khó tìm những sản phẩm, vật liệu xây dựng “xanh” với mức giá cạnh tranh, không tăng chi phí. Chẳng hạn, bê tông có hàm lượng tái chế từ xỉ lò cao hoặc tro bay từ 25-30%; hay với thép được sản xuất từ công nghệ lò cao hoặc điện hồ quang – sử dụng thép tái chế và giảm phát thải CO2. Riêng đối với xi măng nhãn xanh của Fico Tây Ninh, phát thải của sản phẩm chỉ trong khoảng từ 350-600 kg CO2/tấn, ít hơn từ 30-70% so với xi măng Portland được sử dụng phổ biến trên thế giới. “Cùng một giá, cùng một chất lượng nhưng chúng ta có thể lựa chọn sản phẩm mà đơn vị tư vấn tính toán lượng phát thải ít hơn, mang lại hiệu quả hơn cho công trình”, ông Bảo chia sẻ.

Hài hòa giữa mục tiêu và chính sách lãi suất

Tại hội thảo, Ông Trần Đăng Toàn, Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Địa ốc Kim Oanh, chia sẻ rằng chi phí đầu vào cho nhà ở xã hội "xanh" phụ thuộc vào việc hoạch định pháp lý và tín dụng. Phó Cục trưởng Cục Quản lý Nhà và Thị trường Bất động sản Hà Quang Hưng cũng cho biết từ năm 2015, lãi suất vốn vay ưu đãi cho nhà ở xã hội là 4,8%/năm. Tuy nhiên, từ ngày 1/8/2024, lãi suất sẽ được điều chỉnh lên 6,6%, tương đương lãi suất vay sản xuất của hộ nghèo, nhằm thể hiện sự ưu đãi của Nhà nước.

Ông Nguyễn Đức Lệnh, Phó Giám đốc Ngân hàng Nhà nước chi nhánh TP. Hồ Chí Minh, nhấn mạnh rằng việc xây dựng nhà ở xã hội theo tiêu chuẩn xanh là xu hướng tất yếu. Các doanh nghiệp và nhà đầu tư cần đảm bảo các tiêu chí xanh để đủ điều kiện vay vốn. Để hỗ trợ doanh nghiệp và đạt mục tiêu xây dựng 1 triệu căn hộ cho người thu nhập thấp, cần nhiều chính sách hỗ trợ, bao gồm lãi suất và gói tín dụng.

Luật Nhà ở 2023 và Nghị định 100 đã nới điều kiện thu nhập, cho phép vợ chồng có tổng thu nhập dưới 30 triệu đồng/tháng mua nhà ở xã hội. Gói tín dụng 120.000 tỷ đồng từ 4 ngân hàng thương mại nhà nước hiện có lãi suất 6,5%/năm cho người mua nhà và 7%/năm cho chủ đầu tư, đã giảm 1,7%/năm so với mức lãi suất ban đầu. Ông Lệnh nhấn mạnh cần duy trì mức lãi suất thấp và kéo dài thời gian cho vay để tăng nguồn cung nhà ở cho người dân.