Ngành sản xuất Cột điện và cọc bê tông tại Việt Nam: Tiềm năng phát triển đi kèm thách thức

Ngành sản xuất cột điện và cọc bê tông tại Việt Nam đóng vai trò quan trọng trong các dự án cơ sở hạ tầng và năng lượng. Với các dự án cơ sở hạ tầng đã được quy hoạch từ nay đến 2030 nhằm tăng tính cạnh tranh trong khu vực và thu hút đầu tư quốc tế cho thấy tiềm năng phát triển nhanh chóng và nhu cầu tăng cao cho ngành cọc bê tông và cột điện từ nay đến 2030.

Chia sẻ tại buổi hội thảo, ông Trần Thanh Phong, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp Cọc Việt Nam (VPIA) cho biết ngành sản xuất cọc bê tông và cột điện tại Việt Nam đạt khoảng 85% tiêu chuẩn chất lượng so với khu vực là một thành tựu đáng ghi nhận, tuy nhiên ngành đang đối mặt với nhiều thách thức lớn. Cụ thể, tình trạng gãy, nghiêng hoặc đổ cột điện trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt vẫn thường xuyên xảy ra, công nghệ sản xuất ngành còn hạn chế và phụ thuộc nhiều vào nhân lực, thêm vào đó sự khan hiếm nguyên liệu đầu vào như thép, xi măng và các yêu cầu khắt khe về phát triển bền vững và bảo vệ môi trường đã và đang khiến các doanh nghiệp trong ngành áp lực duy trì kinh doanh.

Đứng về phía cơ quan nhà nước, Tiến sĩ Dương Thanh Qui, đại diện Viện Vật liệu Xây dựng, Bộ Xây Dựng đã chỉ rõ các nguyên nhân chính dẫn đến hư hỏng cột điện, như việc thiết kế không đồng bộ do chưa phản ánh đầy đủ các yếu tố thực tế như tải trọng gió đổi chiều hoặc lặp lại; việc sản xuất chưa đảm bảo như: cột bê tông không dự ứng lực dễ nứt, còn cột ứng suất trước lại có tiết diện thép nhỏ, khó chống chịu trước tải trọng lớn; hay là ngay cả việc thiếu quy trình bảo dưỡng định kỳ và biện pháp kiểm tra an toàn phù hợp cũng dẫn đến việc hủ hỏng kéo dài.

Với kinh nghiệm làm việc và nghiên cứu với nhiều đối tác liên quan trong ngành, ông Qui đề nghị các hành động cụ thể nhằm khắc phục 3 nhược điểm nêu trên của ngành bao gồm: thứ nhất, các doanh nghiệp sản xuất cọc cần phối kết hợp với cơ quan ban ngành và quản lý nhằm bổ sung hướng dẫn chi tiết cho tiêu chuẩn TCVN 5847:2016. Thứ hai, như được đề cập về công nghệ, các doanh nghiệp trong ngành cần nâng cấp quy trình sản xuất và cải tiến công thức sản phẩm hướng tới phát thải thấp và bền vững. Thứ ba là đề nghị phối hợp đa bên, cụ thể từ phía nhà sản xuất, nhà thi công bảo trì và cơ quan quản lý cần hợp tác chặt chẽ nhằm tối ưu hóa hiệu quả thi công và bảo trì.

Tiếp cận giải pháp: Cách lựa chọn sản phẩm xi măng phù hợp cho yêu cầu ứng dụng bê tông cấu kiện

Tiến sĩ Phan Hữu Duy Quốc, Phó Tổng Thư ký Hội Bê tông Việt Nam (VCA), đã trình bày chi tiết về vai trò của xi măng PC (Portland Cement) và PCB (Portland Composite Cement) trong các ứng dụng xây dựng thực tiễn. Trong đó, xi măng portland truyền thống (PC/OPC) với ưu điểm có cường độ sớm cao, phù hợp với các công trình cần sửa chữa nhanh hoặc kết cấu dự ứng lực. Tuy nhiên, loại xi măng này có nhiệt thủy hóa cao, dễ gây nứt trong quá trình thực hiện bê tông khối lớn.

Ngược lại, với xi măng hỗn hợp (PCB) nhờ thành phần phụ gia hoạt tính như tro bay, xỉ lò cao, loại xi măng này giúp giảm nhiệt thủy hóa, tăng độ bền và thân thiện với môi trường. Ngoài ra, việc lựa chọn xi măng loại nào còn cần dựa vào yêu cầu cụ thể của từng dự án, Tiến sĩ Quốc nhấn mạnh thêm. Đặc biệt, sự kết hợp giữa xi măng và phụ gia thủy hoạt tính không chỉ cải thiện chất lượng bê tông mà còn giảm đáng kể dấu chân carbon, phù hợp với yêu cầu xây dựng bền vững của Việt Nam

Tiếp nối phần gợi mở giải pháp của Tiến sĩ Quốc, ông Nguyễn Hoàng Hà, Giám đốc Tư vấn Kỹ thuật và Phát triển Kinh doanh tại Fico-YTL đã giới thiệu danh mục sản phẩm xi măng đáp ứng từng yêu cầu ứng dụng của công trình, bao gồm:

• Supreme Unisoil: Được thiết kế cho đất hữu cơ cao và thi công cọc khoan thả, sản phẩm này mang lại cường độ nén vượt trội, đáp ứng tốt yêu cầu kỹ thuật.
• Supreme Shield: Nổi bật với khả năng kháng thấm chloride và chống ăn mòn cốt thép, phù hợp với các công trình trong môi trường xâm thực.
• Supreme Cast: Ứng dụng trong sản xuất cống tròn ly tâm, đảm bảo độ bền cao và cường độ nén ổn định.
• Supreme OPC: Lựa chọn lý tưởng cho cấu kiện dự ứng lực như cọc ly tâm và dầm cầu, giúp tối ưu chi phí nhưng vẫn đạt hiệu quả kỹ thuật.

Ông Hà nhấn mạnh rằng các sản phẩm này không chỉ đáp ứng tốt các tiêu chuẩn xây dựng khắt khe mà còn giúp giảm nhiệt thủy hóa, nâng cao hiệu quả thi công và đáp ứng yêu cầu xây dựng bền vững.

Chung sức đồng lòng nâng cao chất lượng và tính bền vững cho ngành sản xuất bê tông cấu kiện

Tại hội thảo, một bước ngoặt quan trọng đã được ghi nhận với lễ ký kết Biên bản Ghi nhớ Hợp tác Nghiên cứu Khoa học giữa Hiệp hội Doanh nghiệp Cọc Việt Nam (VPIA) và Fico-YTL.

Đề tài nghiên cứu “Giải pháp tối ưu hóa để kiểm soát và giảm thiểu vết nứt trên thân cọc ly tâm và cột điện bê tông ly tâm” sẽ được thực hiện với sự dẫn dắt của Đội Nghiên cứu Nòng Cốt, bao gồm các chuyên gia đầu ngành và đại diện từ các doanh nghiệp uy tín:

• Tiến sĩ Phan Hữu Duy Quốc – Phó Tổng Thư ký Hội Bê tông Việt Nam (VCA), Thành viên HĐQT Tổng Công ty Xây dựng Số 1 (CC1).
• Ông Nguyễn Hoàng Hà – Giám đốc Tư vấn Kỹ thuật và Phát triển Kinh doanh, Fico-YTL.
• Ông Lữ Triều Dương – Giám đốc Kỹ thuật Công nghệ, Công ty Cổ phần Đầu tư Phan Vũ.
• Và sự tham gia của đại diện từ các doanh nghiệp như Minh Đức, Nikko Materials và Bê Tông Thủ Đức 1. Các bên cam kết phối hợp toàn diện, từ việc triển khai nghiên cứu, thử nghiệm công nghệ mới đến chia sẻ kết quả thông qua các hội thảo chuyên ngành.

Hội thảo và lễ ký kết hợp tác đã thể hiện rõ tầm nhìn chiến lược của VPIA và Fico-YTL trong việc thúc đẩy đổi mới sáng tạo và nâng cao chất lượng ngành xây dựng. Đây là bước đi quan trọng giúp Việt Nam hiện thực hóa cam kết Net Zero Carbon 2050.